Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, những năm qua, các cấp Hội Cựu chiến binh (CCB) tỉnh Sơn La đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường, đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững. Từ phong trào thi đua “CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi”, ngày càng xuất hiện nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống hội viên, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Tô Múa hướng dẫn kỹ thuật trồng cây ăn quả trên đất dốc cho CCB
Từ những bàn tay trắng vươn lên
Quán triệt Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 23/6/2021 của Ban Bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giảm nghèo bền vững đến năm 2030” và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, Thường trực Hội CCB tỉnh Sơn La đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cấp Hội bám sát chủ trương, định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động cán bộ, hội viên phát huy tinh thần tự lực, tự cường, không cam chịu đói nghèo, chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất.
Ở xã Chiềng Mung, mô hình kinh tế của CCB Phạm Văn Nghĩa, thôn Hoàng Văn Thụ, là một trong những điển hình tiêu biểu.
Sinh ra và trưởng thành từ cuộc sống còn nhiều khó khăn, cuối năm 1987, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về địa phương, CCB Phạm Văn Nghĩa bắt tay vào sản xuất nông nghiệp. Những năm đầu, gia đình ông chủ yếu trồng lúa, ngô, sắn nhưng hiệu quả kinh tế thấp, cuộc sống chỉ đủ ăn.
Không cam chịu khó khăn, ông mạnh dạn chuyển đổi 3ha đất sản xuất sang trồng cà phê và cây ăn quả. Không có vốn đầu tư, ông vay mượn bạn bè, đồng thời tiếp cận nguồn vốn Ngân hàng Chính sách xã hội. Được Hội CCB xã giới thiệu tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật về trồng, chăm sóc cây ăn quả, cà phê trên đất dốc, ông Nghĩa tiếp tục tìm hiểu, lựa chọn những giống cây có năng suất, chất lượng cao, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của Sơn La.
Nhờ áp dụng đồng bộ khoa học - kỹ thuật và phương pháp canh tác bền vững, sau khoảng hai năm, vườn cà phê của gia đình bắt đầu cho thu hoạch. Bình quân mỗi ha cho khoảng 11 tấn quả tươi, giá bán dao động từ 15.000-20.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi ha cho thu nhập hơn 140 triệu đồng. Cùng với cà phê, gia đình ông còn trồng nhãn, thanh long ruột đỏ, mang lại nguồn thu từ 50-60 triệu đồng mỗi năm.
“Tính chung, mỗi năm gia đình tôi thu hơn 300 triệu đồng. Từ nguồn thu đó, gia đình đã trả được các khoản vay của bạn bè và ngân hàng”, CCB Phạm Văn Nghĩa chia sẻ.

Ông Phạm Văn Nghĩa người đứng thứ 3 từ trái sang, giới thiệu cho các CCB về mô hình trồng cà phê.
Không dừng lại ở sản xuất nông nghiệp, năm 2025, ông Nghĩa mạnh dạn đầu tư hơn 2 tỷ đồng xây dựng nhà xưởng rộng khoảng 600m² cùng hệ thống máy móc phục vụ sơ chế cà phê. Từ một CCB sản xuất nhỏ lẻ, ông từng bước xây dựng mô hình kinh tế có quy mô, hướng tới nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.
Theo Chủ tịch Hội CCB xã Chiềng Mung Tòng Văn Thiện, CCB Phạm Văn Nghĩa là hội viên có nghị lực, quyết tâm cao, vươn lên từ hai bàn tay trắng. Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, ông còn là Chi hội trưởng CCB gương mẫu, luôn đi đầu trong các phong trào của Hội và địa phương; tích cực vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật sản xuất, giúp đỡ hội viên có hoàn cảnh khó khăn.
Nhờ những nỗ lực đó, nhiều năm liền CCB Phạm Văn Nghĩa được Hội CCB huyện Mai Sơn (cũ) tặng Giấy khen. Đến nay, xã Chiềng Mung có trên 50% hộ khá, giàu và không còn hội viên CCB nghèo.

Xưởng sơ chế cà phê của CCB Phạm Văn Nghĩa.
Chung sức tạo sinh kế bền vững
Không chỉ ở Chiềng Mung, tinh thần đoàn kết, tương trợ cùng nhau phát triển kinh tế đang lan tỏa mạnh mẽ trong các cấp Hội CCB tỉnh Sơn La.
Tại xã Quỳnh Nhai, CCB Phạm Văn Doanh là một điển hình. Từ một hộ kinh doanh nhỏ lẻ, năm 2018, ông thành lập Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển du lịch trên lòng hồ sông Đà, với các lĩnh vực nhà hàng, khách sạn và nuôi trồng thủy sản bằng hình thức nuôi cá lồng trên lòng hồ thủy điện.
Mô hình không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cho gia đình mà còn tạo việc làm thường xuyên cho 20 lao động địa phương, trong đó có 5 lao động là con em CCB; đồng thời tạo việc làm thời vụ cho hơn 100 lao động, với thu nhập bình quân 9-10 triệu đồng/người/tháng.
CCB Phạm Văn Doanh còn tích cực giúp đỡ hội viên khó khăn về vốn, kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất. Với những đóng góp đó, năm 2021, ông được Trung ương Hội CCB Việt Nam tặng Bằng khen về phong trào “CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi” lần thứ V, giai đoạn 2016-2021.
Ở xã vùng cao Tạ Khoa, những mô hình kinh tế của CCB cũng cho thấy hiệu quả rõ nét. CCB Hà Văn Thương, bản Pót, phát triển mô hình VAC, mỗi năm thu nhập từ 100-150 triệu đồng. CCB Hà Văn Nam sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự học nghề lái máy xúc, trở về địa phương kết hợp nghề lái máy xúc với phát triển kinh tế trang trại, mỗi năm thu khoảng 300 triệu đồng.
Tại xã Hát Lót, mô hình Hợp tác xã CCB Mai Sơn được thành lập năm 2022, với 25 thành viên là CCB, đang trở thành điểm sáng trong liên kết sản xuất. HTX hiện có 30ha na, 20ha xoài, 5ha nhãn, bơ, 5ha dâu tây và gần 1.000 đàn ong mật. Các thành viên được hỗ trợ về kỹ thuật, từng bước sản xuất theo quy trình VietGAP. Mỗi hội viên có thu nhập từ 800 triệu đồng đến 1,5 tỷ đồng/năm. HTX còn tạo việc làm thường xuyên cho 20 lao động là con, em CCB, với thu nhập 6-8 triệu đồng/người/tháng.
Tại xã biên giới Chiềng Khương, phong trào phát triển kinh tế, giúp nhau giảm nghèo, làm giàu chính đáng cũng đạt những kết quả đáng ghi nhận. Theo Chủ tịch Hội CCB xã Cầm Văn Hùng, toàn xã hiện có 348/426 hộ khá, giàu, chiếm 82%; 72 hộ trung bình, chiếm 16,9%; chỉ còn 5 hộ nghèo, chiếm 1,17% và 1 hộ cận nghèo, chiếm 0,23%.
Toàn xã có 1 HTX, 33 trang trại, gia trại và 23 hộ kinh doanh dịch vụ. Ở xã vùng cao Pùng Bánh, các CCB Cầm Văn On, Vì Văn Thương, Quàng Văn Đoàn phát triển mô hình nuôi dê nhốt chuồng, trồng cà phê, cho thu nhập từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng/năm. CCB Vì Văn Mừng, Cầm Văn Vinh ở xã Sốp Cộp phát triển mô hình VAC, thu nhập hơn 400 triệu đồng/năm.
Lan tỏa phong trào, nâng cao đời sống hội viên
Tại phường Thảo Nguyên, mô hình trang trại bò sữa của CCB Phan Doãn Hiệp cũng là một điểm sáng. Với diện tích chuồng trại hơn 2.000m², gia đình ông duy trì đàn bò khoảng 140 con, trong đó có 50-60 con đang cho sữa. Mỗi ngày trang trại thu từ 100-120 lít sữa; sản lượng cung cấp cho doanh nghiệp khoảng 288 tấn/năm, với giá bình quân 15.000 đồng/lít. Sau khi trừ chi phí, gia đình thu gần 3 tỷ đồng/năm, tạo việc làm cho 7 lao động.

Hội CCB cơ quan Tập đoàn Dầu khí Việt Nam hỗ trợ dê giống cho CCB nghèo xã Tân Phong, tỉnh Sơn La.
Những mô hình trên chỉ là một số trong rất nhiều điển hình đang góp phần làm nên diện mạo mới của phong trào CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi ở Sơn La.
Ông Hoàng Mạnh Long, Chủ tịch Hội CCB tỉnh Sơn La, cho biết: Thực hiện phong trào thi đua “Sơn La cùng cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau” và phong trào “CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi”, các cấp Hội đã tạo động lực để cán bộ, hội viên phát huy trí tuệ, kinh nghiệm, tinh thần tự lực, tự cường, giúp nhau phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.
Hằng năm, các cấp Hội chú trọng nhân rộng những mô hình kinh tế hiệu quả, phấn đấu mỗi tổ chức Hội CCB cấp xã có từ 1-2 mô hình làm kinh tế giỏi, tiêu biểu; đồng thời vận động hội viên tham gia các câu lạc bộ khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, qua đó kết nối, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong sản xuất, kinh doanh.
Đáng chú ý, Hội CCB tỉnh nhận ủy thác với Ngân hàng Chính sách xã hội với 18 chương trình tín dụng. Đến hết năm 2025, tổng dư nợ đạt hơn 1.732,906 tỷ đồng, với 27.169 hộ vay, góp phần tạo việc làm thường xuyên cho 14.445 CCB và con em CCB.
Đến nay, tỷ lệ hội viên CCB nghèo của tỉnh còn dưới 7%; hội viên khá, giàu chiếm trên 57%; có 37 xã không còn hội viên CCB nghèo. Toàn tỉnh có 1.709 mô hình kinh tế, gồm 35 doanh nghiệp nhỏ và vừa, 19 HTX, 25 tổ hợp tác sản xuất, 29 trang trại, 1.037 gia trại và 586 hộ kinh doanh dịch vụ.
Cùng với hỗ trợ vốn, các cấp Hội phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức 296 lớp tập huấn về ứng dụng khoa học, kỹ thuật trong sản xuất, chăn nuôi, bảo vệ môi trường và xây dựng nông thôn mới cho hơn 11.000 lượt hội viên.
Không chỉ làm giàu cho gia đình
Điều đáng trân trọng ở phong trào CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi ở Sơn La là hiệu quả kinh tế luôn gắn với trách nhiệm cộng đồng.
Trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, cán bộ, hội viên CCB tiếp tục phát huy vai trò gương mẫu, đi đầu. Hội viên đã hiến 16.036m² đất, đóng góp tiền và vật chất trị giá 152 triệu đồng, tham gia 10.779 ngày công lao động để xây dựng, sửa chữa, nâng cấp 1.619km đường giao thông nông thôn, 15km kênh mương thủy lợi nội đồng; trồng hơn 20,8ha cây các loại, khoanh nuôi, bảo vệ 54.025ha rừng và nhận 129 tuyến đường mang tên “Đường Cựu chiến binh tự quản”.
Các cấp Hội cũng tích cực tham gia hoạt động tình nghĩa, nhân đạo, đóng góp hơn 2 tỷ đồng vào các quỹ phòng, chống thiên tai, Vì người nghèo, Khuyến học - Khuyến tài, Nạn nhân chất độc da cam... Hội vận động các tổ chức, cá nhân, mạnh thường quân hỗ trợ kinh phí xóa 222 nhà tạm, nhà dột nát cho CCB nghèo, với tổng trị giá hơn 6 tỷ đồng.
Từ những việc làm thiết thực đó, tình đồng chí, đồng đội tiếp tục được bồi đắp; tinh thần “người đi trước giúp người đi sau”, “CCB khá, giàu giúp CCB khó khăn” ngày càng lan tỏa.
Thông qua phong trào “CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi”, toàn tỉnh hiện có 902 lượt hội viên đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp, trong đó nhiều hội viên đạt danh hiệu liên tục 5 năm.
Tiêu biểu như các CCB: Nguyễn Huy Bảy, phường Chiềng Sinh; Phạm Duy Hoàn, phường Chiềng Cơi; Nguyễn Tiến Ân, phường Tô Hiệu; Lê Công Long, Hoàng Xuân Khoát, xã Mai Sơn; Vũ Đức Thạch, xã Phù Yên; Phạm Bá Doanh, xã Quỳnh Nhai...
Mỗi mô hình, mỗi cách làm tuy khác nhau nhưng đều có điểm chung: phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, dám nghĩ, dám làm, không cam chịu đói nghèo và luôn sẵn sàng sẻ chia với đồng chí, đồng đội. Đó chính là nền tảng để phong trào CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi ở Sơn La tiếp tục phát triển theo hướng bền vững, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Bài và ảnh: XUÂN TRƯỜNG
Hội CCB tỉnh Sơn La